Skjinne Tosken leert kinderen spelenderwijs goed poetsen

Poetsles voor groep 1 en 2

‘Zijn snoepjes wel of niet goed voor je gebit?’ Twintig bordjes schieten de lucht in. Op de bordjes staat een rode, naar beneden gerichte duim. ‘Heel goed. En broccoli dan?’ Weer gaan er bordjes omhoog. Dit keer staat er een groene duim omhoog op. Martine Russchen kijkt tevreden naar alle goede antwoorden. Ze is op bezoek bij OBS Thrimwalda in Gytsjerk om “poetsles” te geven aan groep 1 en 2. Martine is preventieassistent bij tandartspraktijk Trynwâlden én initiatiefnemer van het project Skjinne Tosken.

Nooit naar de tandarts

In de tandartspraktijk waar Martine werkt, zag ze dat veel kinderen niet goed weten hoe ze hun gebit moeten verzorgen en als gevolg daarvan gaatjes krijgen. Bovendien wist ze dat veel kinderen überhaupt nooit naar de tandarts gaan. ‘Zonde, want kinderen tot 18 jaar kunnen gratis naar de tandarts. En als je al op jonge leeftijd leert over mondverzorging, loop je later minder risico op problemen met je mond of gebit.’

Goed leren poetsen op jonge leeftijd

Die observaties brachten haar op een idee: ‘Wat nou als we langs de scholen gaan om kinderen te leren hoe ze met hun gebit moeten omgaan?’ Om het enthousiasme voor haar idee te peilen, belde Martine een aantal basisscholen in haar regio, de Trynwâlden. De eerste die ze sprak was Froukje Olijve, directeur van twee basisscholen in het gebied. ‘Dat was meteen bingo’, lacht Martine. Froukje: ‘Ja, ik was direct enthousiast. Ieder kind zou goed moeten leren poetsen. Het is zo belangrijk om kinderen te leren over lichamelijke verzorging. Daar kun je niet jong genoeg mee beginnen.’

Poetsdraak van De Friesland

Gedreven door het enthousiasme waarmee haar idee werd ontvangen, werkte Martine het project verder uit. Zo ontstond Skjinne Tosken. Een project gericht op het verbeteren van de mondgezondheid van kinderen in de Trynwâlden. ‘Dat doen we onder meer met poetslessen op basisscholen en een leskist met lesmaterialen, die leerkrachten voorafgaand aan de poetsles kunnen lenen. Verder mogen klassen op bezoek komen bij de tandartspraktijk en geven we presentaties op ouderavonden.’ GGD-Fryslân sloot zich aan, net als De Friesland. ‘Ik had wekelijks contact met een adviseur van De Friesland’, vertelt Martine. ‘Die hielp me met het opzetten van het project.’ Bovendien financierde De Friesland een heuse poetsdraak. ‘Dat is een grote knuffel met een prachtig gebit. Op de poetsdraak laten we zien hoe je goed moet poetsen.’

Poetsles laten aansluiten bij onderwijsthema

Froukje bracht het project onder de aandacht bij de vier scholen van de samenwerkende basisscholen OBS Sinnehonk, OBS De Opstap, OBS It Kruirêd en OBS Thrimwalda. ‘Vrijwel alle scholen die ik benaderde, waren wel te porren voor een poetsles op school.’ Froukje adviseerde scholen om de poetsles logisch in te passen in het lesrooster. ‘Dan beklijft de informatie veel beter. Plan de poetsles bijvoorbeeld bij het thema beroepen, voeding of “Dit ben ik”, dat over het lichaam gaat.’

Binnen-, buiten- en bovenkant

Skjinne Tosken bestaat sinds najaar 2021. ‘De poetslessen geef ik samen met een collega’, vertelt Martine. ‘We komen in onze praktijkkleding – alleen dat is vaak al reden voor grote ogen – en beginnen met wat uitleg over het gebit. We doen een quiz met bordjes en aan het eind van de les krijgen alle kinderen een tandenborstel en tube tandpasta. Dan gaan we poetsen! Dat doen we volgens de drie B’s: binnen-, buiten- en bovenkant.’

Stichting De Friesland steunt Skjinne Tosken

‘De tijd die in investeer in de poetslessen op school, kan ik niet in de praktijk werken. Daarom ben ik enorm blij dat Stichting De Friesland in 2023 een financiële bijdrage levert aan Skjinne Tosken. Door deze bijdrage kan de zorg in de praktijk geleverd worden én kan ik bij de scholen langs.’