Meer eigenaarschap. Meer betrokkenheid. Meer vitaliteit. Veel organisaties willen het graag, maar krijgen het maar moeilijk van de grond. Yrenee Koen van Talent College legt uit waarom dat komt én hoe amplitie en mensgericht organiseren het verschil maken. Met amplitie bedoelen we: het actief versterken van wat goed gaat zoals energie, betrokkenheid en veerkracht. 'Je kunt mensen geen eigenaar maken van iets waarvan ze nog geen eigenaar zijn.'
De Friesland ondersteunt werkgevers bij het versterken van duurzame inzetbaarheid. Dat gaat verder dan het gezond en inzetbaar houden van mensen. Het gaat om de vraag hoe je werk zo organiseert dat mensen langdurig willen bijdragen. Yrenee: 'Veel inzetbaarheidsbeleid gaat over risico's en uitval. Amplitie draait het om: wat wil je juist versterken? Duurzame inzetbaarheid is dan het resultaat.'
Yrenee ziet dat organisaties daarin veel te winnen hebben. 'Veel vragen ontstaan vanuit een probleem. Neem verzuim. Ik kom geregeld bij organisaties die een verzuimbeleid hebben. Dan denk ik: hoezo verzuimbeleid? Een goed verzuimprotocol snap ik. Maar je wilt verzuim toch juist terugdringen? Dan kun je beter aan de slag met de vraag hoe je de vitaliteit en gezondheid in je organisatie gaat vergroten.'
Naast verzuim is eigenaarschap een thema dat breed speelt. 'Veel organisaties willen dat vergroten bij hun medewerkers. Meer eigenaarschap in het werk, en in de eigen vitaliteit. Niet vanuit het moeten, maar vanuit het zelf willen. Dat is tegelijkertijd wat leidinggevenden onbedoeld in de weg zitten. Want je kunt mensen geen eigenaar maken van iets waarvan ze nog geen eigenaar zijn.'
Eigenaarschap begint bij mensen die weten waaraan ze bijdragen, invloed ervaren én serieus genomen worden. Veel organisaties vragen dat wel, terwijl hun systemen, besluitvorming en cultuur iets anders stimuleren. Yrenee: 'Denk aan medewerkers die zodra ze een goed idee hebben, eerst zes handtekeningen nodig hebben. Of een organisatie die wél signalen en verbeterideeën vraagt van medewerkers, maar er vervolgens niets mee doet.'
Die lijn tussen wel of geen eigenaarschap ervaren is dun. 'Ik kwam bij een productiebedrijf waar het best goed ging. De samenwerking op de werkvloer was sterk: als iemand eerder weg moest, regelden collega's het onderling. Tot het management ineens een inkloksysteem invoerde. Het gevoel van controle ontstond meteen, het eigenaarschap dat jarenlang vanzelfsprekend was, was in één klap weg. Niet omdat mensen niet wilden bijdragen. Maar omdat de omgeving het onmogelijk maakte.’
Medewerkers nemen niet meer eigenaarschap als je daar alleen om vraagt. De organisatie moet dit mogelijk maken. Yrenee: 'Betrokkenheid begint bij mensen die weten waarvoor de organisatie staat. Die zich daarmee verbonden voelen en ervaren dat hun bijdrage ertoe doet. Dat vraagt duidelijkheid over de bedoeling én ruimte om verantwoordelijkheid te nemen. Dan verschuift gedrag vanzelf van "dit moet ik uitvoeren" naar "hieraan wil ik bijdragen". Eigenaarschap ontstaat niet door medewerkers meer verantwoordelijkheid te geven. Het ontstaat als de organisatie zo is ingericht dat mensen verantwoordelijkheid kúnnen nemen.’
Eigenaarschap ontstaat niet door het te vragen, maar door het te organiseren. Amplitie helpt organisaties om dat structureel te doen.
Talent College werkt in drie fasen om die beweging te maken. 'We beginnen met richten. Om tafel met directie en MT om het interne fundament vast te leggen. Niet de missie op de website, maar de werkelijke visie op mensen, cultuur en leiderschap.' Daarna volgt inrichten: de organisatie zo aanpassen dat de visie klopt met de praktijk: processen, gespreksvoering, werkwijzen. En ten slotte verankeren: zodat het geen tijdelijk traject wordt, maar een manier waarop de organisatie dagelijks functioneert.
Een organisatie die deze sprong weet te maken, herken je meteen. Yrenee: ‘Daar hebben mensen meer voor elkaar over. Er heerst open communicatie. En leiderschap is niet afhankelijk van individuele leiders, maar van een mensgerichte visie die door de hele organisatie loopt.' Dat vraagt een andere kijk op leiderschap. 'Niet sturen op cijfers en rapportages, maar mensen in staat stellen hun werk te doen. Faciliteren in plaats van controleren.'
Mensgericht organiseren is niet voorbehouden aan kantooromgevingen. Zo begeleidde Talent College een productiebedrijf waar machines 24/7 moesten draaien. ‘Het kader was helder: de machine staat nooit stil. Maar hoe de medewerkers dat invulden, was aan hen. Die kozen voor werkblokken van drie uur, zelf in te vullen en te combineren. De organisatiebehoefte was niet onderhandelbaar. De invulling wel. Zo creëer je eigenaarschap, ook binnen een strak geregisseerde operatie.'
Met mensgericht organiseren kun je al klein beginnen. Yrenee: ‘Begin met positieve communicatie met medewerkers. Dat kost niets en je kunt het direct toepassen. Niet inzoomen op het probleem, maar altijd de vraag stellen: jij ervaart dit, hoe wil je het dan wél? En vooral: wat kun je daarin zelf doen? Mensen komen er dan achter wat ze zélf al kunnen regelen. Alleen al daarmee stimuleer je eigen regie.'
Mensgericht organiseren vraagt geen zachte aanpak. ‘Organisaties weten vaak goed wat ze niet willen. Minder verzuim. Minder verloop. Minder ‘u vraagt wij draaien’. Het is de kunst om dat om te draaien. Wat wil je wél. Dat vraagt om heldere keuzes. En om het vertrouwen om jouw medewerkers de ruimte te geven dat waar te maken. Het is een manier van kijken die je met elkaar ontwikkelt. En die je, als het goed gaat, door de hele organisatie terugziet.'
Met Sterk te Werk ondersteunt De Friesland werkgevers bij vitaliteit, duurzame inzetbaarheid en gezondheid. Via het portaal krijg je toegang tot verschillende diensten van externe aanbieders om aan de slag te gaan met relevante duurzame inzetbaarheidsthema’s. Je accountmanager denkt graag met je mee over welke aanbieder het beste past bij jouw wensen en behoeften.
Lees meer over Sterk te Werk of neem contact op met de Ondernemersdesk via (058) 291 33 88. Heb je al een Sterk te Werk‑account, dan kun je direct inloggen om het volledige aanbod te bekijken.
