Vraag en Antwoord

Slaapmiddelen uit het pakket

1. Wie heeft dit besluit genomen?
2. Waarom is dit besluit genomen?
3. Wat zijn benzodiazepines?
4. Hoeveel mensen slikken deze middelen?
5. Waarom slikken mensen deze middelen?
6. Wat zijn de namen van deze middelen?
7. Wat zijn de nadelen van gebruik?
8. Welke indicaties worden nog wel vergoed vanaf 1 januari 2009?
9. Als u geen indicatie heeft, die genoemd is bij vraag 8 wat betekent dat voor u?
10. Als ik de benzodiazepines zelf betaal, kan ik ze dan zo krijgen bij de apotheek?
11. Ik kan echt niet zonder deze middelen, wat kan ik doen?
12. Ik slaap slecht. Wat kan ik doen nu ik geen slaapmiddelen meer krijg? Welke alternatieven zijn er?
13. Wat doet De Friesland Zorgverzekeraar?

1. Wie heeft dit besluit genomen?

   De Minister van VWS heeft dit besluit genomen.

2. Waarom is dit besluit genomen?

   Elk jaar kijkt het College van Zorgverzekeringen (CVZ) naar de inhoud van de Basisverzekering. Het CVZ bekijkt wat in het pakket moet en wat eruit kan.

   Daarbij wordt met name gekeken naar de kwaliteit van zorg.

   In het pakketadvies 2007 heeft het CVZ aangegeven dat een zeer grote groep Nederlanders (meer dan een ½ miljoen) benzodiazepines slikt. Dit is zowel therapeutisch als financieel een onwenselijke situatie. Volgens Internationale richtlijnen zijn benzodiazepines alleen bedoeld voor kortdurend gebruik. Chronisch gebruik heeft meer na- dan voordelen.

3. Wat zijn benzodiazepines?

   Benzodiazepines zijn geneesmiddelen, die worden gebruikt als slaap- of kalmeringsmiddelen. Deze geneesmiddelen zijn sinds 1960 op de markt.

4. Hoeveel mensen slikken deze middelen?

   Gemiddeld slikt ruim 12% van de Nederlandse bevolking jaarlijks benzodiazepines.

   Ruim 4% van de Nederlandse bevolking gebruikt deze middelen chronisch (= dagelijks).

5. Waarom slikken mensen deze middelen?

   De meeste mensen gebruiken deze middelen om beter te kunnen slapen of om minder angstig te zijn.

6. Wat zijn de namen van deze middelen?

   Elk geneesmiddel heeft een stofnaam en een merknaam. De meest gebruikte middelen zijn:
   Stofnaam Merknaam

   diazepam = Stesolid, Diazepam, Diazemuls

   loprazolam = Temesta of Dormonoct

   temazepam = Normison

   zolpidem = Stilnoct

   oxazepam = Seresta

   clorazepinezuur = Tranxene

   nitrazepam = Mogadon

7. Wat zijn de nadelen van gebruik?

   Gebruik van benzodiazepines levert nogal wat nadelen op, bijvoorbeeld:

   · Last van spierpijn en vermoeidheid, waardoor er een groot valgevaar is met name bij ouderen met de kans op heupfracturen

   · Sufheid en slaperigheid, waardoor een grotere kans op verkeersongevallen ontstaat

   · Geheugenstoornissen, waardoor het soms moeilijk is om feiten te onthouden

   · Afhankelijkheid, waardoor er enerzijds steeds meer medicatie nodig is om hetzelfde effect te krijgen (treedt al op na 14 dagen gebruik) en anderzijds kan er meestal niet zomaar mee gestopt worden, want dan kunnen er ontwenningsverschijnselen optreden.

   Alleen kortdurend gebruik kan zinvol zijn. Kortdurend gebruik is maximaal 2 weken.

   Na 2 weken zijn de bijwerkingen erger dan de effectiviteit.

8. Welke indicaties worden nog wel vergoed vanaf 1 januari 2009?

   • Als onderhoudsbehandeling bij epilepsie of als behandeling bij een epileptisch insult (aanval).
   • Als behandeling van angststoornissen, waarbij medicamenteuze therapie met tenminste 2 antidepressiva conform geldende richtlijnen heeft gefaald.
   • Als behandeling bij multiple psychiatrische problematiek, waarbij behandeling met hoge doses benzodiazepines noodzakelijk is.
   • Als palliatieve sedatie bij terminale zorg.

9. Als u geen indicatie heeft, die genoemd is bij vraag 8 wat betekent dat voor u?

   Dan worden de geneesmiddelen niet meer vergoed, zowel voor kortdurend gebruik niet meer als voor langdurig gebruik.

   Dus als de huisarts het noodzakelijk vindt dat u kortdurend de geneesmiddelen gebruikt, dan nog dient u zelf te betalen.

10. Als ik de benzodiazepines zelf betaal, kan ik ze dan zo krijgen bij de apotheek?

    Nee, u dient een recept te overleggen aan de apotheek.

11. Ik kan echt niet zonder deze middelen, wat kan ik doen?

    Er zijn verschillende mogelijkheden om te stoppen met het gebruik. Dit zult u in overleg met uw huisarts of apotheker moeten bepalen, bijvoorbeeld meteen stoppen of afbouwen. Bijna alle mensen die gestopt zijn, voelen zich fitter, minder slap, attenter en zijn meer uitgerust als ze opstaan.

12. Ik slaap slecht. Wat kan ik doen nu ik geen slaapmiddelen meer krijg? Welke alternatieven zijn er?

    Als u de benzodiazepines gebruikt als slaapmiddel dan kunt u ook:

    • elke dag op dezelfde tijd naar bed gaan en opstaan
    • overdag niet slapen
    • geen alcohol of koffie gebruiken
    • zorgen voor een goede kamertemperatuur
    • luisteren naar rustige muziek, een boek lezen of een avondwandeling maken
    • als u ’s nachts wakker wordt, omdat u het koud heeft, dan adviseren wij in de wintermaanden gebruik te maken van een elektrische deken

13. Wat doet De Friesland Zorgverzekeraar?

    • De Friesland ondersteunt huisartsen bij afbouwprogramma’s
    • De Friesland biedt alternatieve programma’s aan, bijvoorbeeld via de Thuiszorg